Waarom gewichtsverlies met GLP-1 in de loop van de tijd kan vertragen

Gewichtsverlies is een curve, geen rechte lijn

Als je gewichtsverlies met een GLP-1 ziet als een gestage dalende lijn, vertellen de studiegegevens een genuanceerder verhaal: de verandering is reëel, maar ontvouwt zich over vele maanden — het snelst in het begin, daarna steeds geleidelijker.

De bepalende semaglutide-studie, STEP 1, volgde volwassenen gedurende 68 weken met de wekelijkse injectie. Over die periode was de gemiddelde verandering in lichaamsgewicht −14,9% met semaglutide versus −2,4% met placebo — een aanhoudende, klinisch relevante afname in combinatie met leefstijlveranderingen.¹

De tirzepatide-studie, SURMOUNT-1, liep 72 weken bij drie verschillende doses. De gemiddelde verandering op week 72 was −15,0% (5 mg), −19,5% (10 mg) en −20,9% (15 mg), versus −3,1% met placebo.³ In beide studies zijn die eindcijfers het resultaat van een lange, geleidelijke curve — niet van een vast wekelijks tempo.

Waarom de curve afvlakt: het plateau hoort erbij

In deze studies bleef het gewichtsverlies niet oneindig doorgaan — het vertraagde en stabiliseerde in wat onderzoekers een plateau noemen. In de twee jaar durende STEP 5-studie zorgde semaglutide voor een aanzienlijke eerste afname die na ongeveer week 60 afvlakte en de rest van de studie stabiel bleef.²

Onderzoekers hebben gemeten hoe voorspelbaar dit is. In een post-hocanalyse van de SURMOUNT-studies werd een plateau gedefinieerd als minder dan 5% gewichtsverandering over een periode van 12 weken én alle latere perioden. Op basis van die definitie had de meerderheid van de deelnemers een plateau bereikt tegen week 72, en in SURMOUNT-1 was dat bij ongeveer 88–90% het geval, ongeacht de BMI-categorie.⁴

Het tijdstip verschilde. In SURMOUNT-1 varieerde de mediane tijd tot een plateau van ongeveer 24,3 weken (overgewicht) tot 36,1 weken (klasse III-obesitas). Een hogere dosis, jongere leeftijd en het vrouwelijk geslacht hingen elk samen met een later bereikt plateau.⁴ Een vertragende curve is het typische verloop dat deze studies beschrijven; waar die precies afvlakt verschilt van persoon tot persoon.

Afvlakken is niet hetzelfde als resultaat verliezen

Het is nuttig om twee dingen te onderscheiden: gewichtsverlies dat vertraagt, en gewichtsverlies dat omkeert. In STEP 5 was het gemiddelde gewichtsverlies ongeveer −15,6% op week 52 en −15,2% op week 104 — cijfers waaruit de auteurs concludeerden dat er over 104 weken nauwelijks gewicht terugkwam.² De curve vlakte af, maar het resultaat bleef grotendeels behouden.

Wat het beeld veranderde, was stoppen met het medicijn. In de STEP 1-verlenging kwamen deelnemers na het staken van semaglutide 11,6 procentpunten van het verloren gewicht terug tegen week 120, versus 1,9 punt bij placebo, en cardiometabole verbeteringen zakten terug richting de beginsituatie.⁵

Het goed onderbouwde beeld is dus een curve die in het begin snel daalt, over vele maanden afvlakt en daarna stabiel blijft zolang de behandeling wordt voortgezet. Een tracker kan je helpen je eigen versie van die curve in de tijd te zien, maar vervangt geen zorgverlener — vragen over je persoonlijke verloop, je dosis of eventuele veranderingen in de behandeling bespreek je met de arts die het medicijn heeft voorgeschreven.